Levenscyclusanalyse (LCA)

Overzicht

Levenscyclusanalyse (LCA)

Sinds 2023 hebben de teams van Efectis hun expertise ontwikkeld op het gebied van circulaire economie toegepast op bouwproducten, een gebied waarin methoden en vereisten voortdurend in ontwikkeling zijn.

Het bewijs hiervan is te zien in het toenemende aantal regelgevende kaders voor levenscyclusanalyse (LCA), zowel in Frankrijk met de reeds van kracht zijnde milieuregelgeving (RE2020) als in Europa met de Verordening bouwproducten (CPR 2024), die milieuprestatiebeoordeling introduceert als onderdeel van de CE-markering, en die geleidelijk een vereiste wordt voor alle bouwproducten die op de Europese markt worden gebracht.

Levenscyclusanalyse [lca]

LCA is een wetenschappelijke methode die wordt gebruikt om zo volledig en objectief mogelijk de milieu-impact van een product in elke fase van zijn levenscyclus te kwantificeren. Deze methode is gebaseerd op internationale normen (ISO 14040 en 14044) en wordt erkend door overheidsinstanties zoals ADEME en de Europese Commissie.

LCA wordt nu gebruikt als benchmark voor het objectief beoordelen van de milieu-impact van een product. Het identificeert de meest vervuilende fasen van de levenscyclus (bijv. productie, transport, gebruik, einde levensduur) en definieert de actiegebieden waarop prioriteit ligt. Het doel is om deze impact te minimaliseren door gebruik te maken van gekwantificeerde gegevens om de belangrijkste verbeteringen aan te pakken, met erkenning van de beperkingen en afwegingen die inherent zijn aan elke eco-ontwerpbenadering.

Het is een erkende aanpak, maar zoals elke wetenschappelijke methode heeft ook deze zijn beperkingen en moet hij worden uitgevoerd door bekwame personen om betrouwbare en bruikbare resultaten te verkrijgen die het milieu ten goede komen.

Milieuverklaring (EPD)

De EPD is een type III-milieuverklaring in de zin van ISO 14025. Ze bevat de resultaten van de LCA van een bouwproduct, opgesteld in overeenstemming met de methodologische norm EN 15804+A2.

Deze EPD’s zijn vrijwillige verklaringen en gelden voor de hele Europese markt. Ze worden gepubliceerd in een database waarin programma-exploitanten min of meer strenge regels voor LCA’s vaststellen. Er zijn bijna evenveel programma’s als er landen zijn in de Europese Unie, wat milieudeclaraties en vergelijkingen tussen deze programma’s bemoeilijkt.

In deze context werd in 2024 de nieuwe Verordening bouwproducten (Verordening nr. 2024/3110) gepubliceerd. Deze belooft de praktijken in Europa te harmoniseren, waarbij de prestatie- en conformiteitsverklaring (DoPC) zal dienen als één loket voor aannemers en bouwprofessionals.

Efectis ondersteunt zijn klanten bij het opstellen van EPD’s.

Milieu- en gezondheidsverklaring (FDES)

Een FDES is een EPD die van toepassing is op de Franse markt. Deze moet voldoen aan het nationale supplement dat norm EN 15804+A2 verduidelijkt via:

  • Aanvullende eisen met betrekking tot gezondheids- en comfortaspecten
  • Een geldigheidskader voor collectieve, assortiments- en multisiteverklaringen
  • Een modelformaat voor een FDES-verklaring

Een FDES vat de milieu- en gezondheidskenmerken van een product samen voor alle fasen van zijn levenscyclus:

  • A1- Grondstoffen
  • A2- Transport van grondstoffen
  • A3- Productie
  • A4- Transport van het product naar de installatielocatie
  • A5- Installatie
  • B1 tot B7- Gebruiksfase
  • C1 tot C4- Einde levensduur

FDES voldoen ook aan de Franse RE2020-regelgeving, die vereist dat architecten bij het aanvragen van bouwvergunningen de koolstofdrempels (in kg CO₂-eq uitgestoten/m²/jaar) niet overschrijden. Deze drempels worden berekend aan de hand van een LCA van het gebouw, op basis van de resultaten van de FDES.

Er zijn verschillende soorten FDES: sommige worden door één fabrikant geproduceerd voor een specifiek product of een specifieke productreeks. Andere vertegenwoordigen een “standaard” product dat door meerdere fabrikanten wordt geproduceerd of zijn “op maat gemaakt” voor een specifiek bouwproject. Alle FDES zijn openbaar en beschikbaar in de nationale database INIES. Ze moeten om de vijf jaar worden geactualiseerd om ervoor te zorgen dat de informatie betrouwbaar en actueel is.

Efectis helpt zijn klanten bij het opstellen van FDES (individueel, assortiment en/of meerdere locaties).

Productmilieuprofiel (PEP)

Een productmilieuprofiel (PEP) is een type EPD dat de milieueffecten van een product gedurende zijn hele levenscyclus samenvat. Het wordt gebruikt voor elektrische, elektronische en HVAC-apparatuur (verwarming, ventilatie en airconditioning). Het PEP is gebaseerd op een afzonderlijk programma (PCR) en specifieke regels (PSR) voor elke productfamilie. Net als elke andere milieudeclaratie voor een bouwproduct is een PEP vijf jaar geldig.

Voor bouwprofessionals (ontwerpbureaus, architecten, bouwers) biedt de informatie in een PEP de mogelijkheid om hun analyse en keuzes te baseren op duidelijke en vergelijkbare gegevens. Zo kunnen ze de meest geschikte apparatuur selecteren in termen van de totale milieuprestaties van het gebouw.

Als historische speler op dit gebied is Efectis sinds 1989 nauw betrokken bij de Europese regelgeving, eerst bij de Europese Richtlijn Bouwproducten en daarna met de Verordeningen Bouwproducten (2011/2024). Met deze ervaring heeft Efectis technische expertise opgebouwd op het gebied van bouwproducten en kan het nu volledig voldoen aan verzoeken om ondersteuning bij het opstellen van milieudeclaraties (EPD/FDES/PEP).

Uw contactpersoon voor LCA en milieudeclaraties: florian.tournois@efectis.com

Fasen van de LCA-dienst

Er zijn drie fasen:

Uitvoering van de LCA-studie
De studie volgt de referentienorm voor LCA (ISO 14044) en de methodologische norm EN 15804+A2 (en het Franse nationale supplement, indien van toepassing), en is onderverdeeld in vier hoofdfasen:

  • Definitie van de doelstellingen en de scope van de studie. Dit is een essentiële fase voor de afbakening van de studie, waarin de aangegeven/functionele eenheid, grenzen en uitsluitingscriteria worden gedefinieerd.
  • Levenscyclusinventarisatie. Dit is de belangrijkste fase, waarin de gegevens van de fabrikant worden verzameld en geordend om aan de eerder gedefinieerde doelstellingen te voldoen.
  • Beoordeling van de levenscyclusimpact. Hier wordt de karakteriseringsmethode EN 15804+A2 gebruikt via LCA-software die de levenscyclusinventarisatie vertaalt naar milieu-impact en stroomindicatoren;
  • Levenscyclusinterpretatie. De resultaten worden geanalyseerd, aannames worden bevestigd of aangepast en gegevens worden geëvalueerd op hun geografische, temporele en technologische representativiteit om een stap terug te doen en naar de verkregen resultaten te kijken.

Opstellen van de EPD/FDES
De EPD wordt opgesteld volgens het programma waarin deze zal worden gepubliceerd. De FDES wordt ontwikkeld zoals beschreven in bijlage K van norm NF EN 15804+A2/CN.

Hulp bij verificatie en, indien nodig, registratie bij het programma of INIES
De klant kiest de verificateur. Efectis onderhoudt contact met de verificateur om eventuele vragen te beantwoorden. Ten slotte kan Efectis helpen bij de registratie van de klant in de EPD/FDES-database.


Recente referenties

Successful fire test of CLT ceiling with penetrations

Successful fire test of CLT ceiling with penetrations

Lees verder
Efectis: Uw kennispartner voor Brandveiligheid in Luchttransport

Efectis: Uw kennispartner voor Brandveiligheid in Luchttransport

Lees verder